Şeffaf & Tekrarlanabilir Araştırma

Analiz Metodolojisi

Pagent araştırmalarında kullandığı her yöntemi, veri kaynağını ve istatistiksel çerçeveyi okuyucularıyla açıkça paylaşır. Şeffaflık, güvenilirliğin temelidir.

Genel Çerçeve

Karma Yöntem Yaklaşımı

Pagent, bireysel finansal etkinliği ölçmek için nicel ve nitel yöntemleri bir arada kullanan karma araştırma tasarımını benimser. Bu yaklaşım, istatistiksel bulgulara bağlamsal derinlik kazandırarak daha kapsamlı ve uygulanabilir çıktılar üretilmesini sağlar.

Araştırmalarımız üç temel soruyu yanıtlamaya odaklanır: Türkiye'deki bireyler finansal kaynaklarını nasıl yönetiyor? Hangi davranışsal ve yapısal faktörler finansal etkinliği belirliyor? Hangi müdahaleler ve yaklaşımlar etkinliği artırmada en etkili sonuçları veriyor?

Tüm araştırma süreçleri, akademik etik standartlarına uygun biçimde yürütülmekte; katılımcı gizliliği korunmakta ve veri güvenliği sağlanmaktadır.

Araştırmacılar büyük ekran önünde veri analizi yapıyor, istatistik yazılımı açık, notlar ve grafikler masada, İstanbul araştırma ofisi
1. Aşama

Veri Toplama Yöntemleri

Araştırmalarımızda birincil ve ikincil veri kaynaklarını sistematik biçimde bir araya getiriyoruz.

Anket Araştırması

Yıllık ulusal anket; Türkiye'nin 81 ilinden tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen en az 3.500 katılımcıyla yüz yüze ve çevrimiçi formatlarda uygulanır. Anket, 72 değişkeni kapsayan yapılandırılmış sorulardan oluşur.

Derinlemesine Görüşme

Her araştırma döngüsünde 40–60 katılımcıyla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme yürütülür. Bu görüşmeler, anket verileriyle yakalanması güç olan bağlamsal ve duygusal finansal davranış örüntülerini ortaya çıkarır.

Odak Grup Çalışmaları

Yılda 6–8 odak grup seansı düzenlenir. Her seans 8–10 katılımcıdan oluşur ve demografik profil gözetilerek homojen gruplar oluşturulur. Oturumlar uzman moderatörler eşliğinde yürütülür.

İkincil Veri Analizi

TCMB, TÜİK, BDDK ve OECD'nin yayımladığı resmi istatistikler ve veri setleri sistematik biçimde derlenerek kendi araştırma bulgularımızla karşılaştırmalı analize tabi tutulur.

Uzunlamasına Takip

2010'dan bu yana yürütülen uzunlamasına panel çalışması, 620 sabit katılımcının finansal davranışlarını yıllık periyotlarla izlemektedir. Bu sayede bireysel düzeyde zaman içindeki değişimler takip edilebilmektedir.

Pilot Testler

Her yeni araştırma aracı, geniş çaplı uygulamadan önce 80–120 kişilik pilot örneklemde test edilir. Bu aşamada ölçek güvenilirliği, geçerlilik ve anlaşılırlık değerlendirmeleri yapılır.

2. Aşama

İstatistiksel Analiz Yöntemleri

Nicel Analiz Araçları

  • Tanımlayıcı İstatistik: Merkezi eğilim ölçüleri, dağılım parametreleri ve frekans analizleri her değişken için ayrı ayrı hesaplanır.
  • Regresyon Modelleri: Finansal etkinlik üzerindeki bağımsız değişkenlerin etkisini ölçmek için çoklu doğrusal ve lojistik regresyon modelleri kullanılır.
  • Kümeleme Analizi: Benzer finansal davranış profillerini tespit etmek için K-ortalama kümeleme yöntemi uygulanır; bu sayede anlamlı tüketici segmentleri tanımlanır.
  • Zaman Serisi Analizi: Uzunlamasına veri setlerinde trend, mevsimsellik ve yapısal kırılma noktaları belirlenir.
  • Varyans Analizi (ANOVA): Demografik gruplar arasındaki finansal davranış farklılıklarının istatistiksel anlamlılığı test edilir.

Nitel Analiz Araçları

  • Tematik Kodlama: Görüşme ve odak grup kayıtları iki bağımsız kodlayıcı tarafından tematik analiz çerçevesinde kodlanır; kodlayıcılar arası güvenilirlik katsayısı (κ) raporlanır.
  • Anlatı Analizi: Katılımcıların finansal karar alma öykülerinde tekrarlayan anlatı yapıları ve anlam çerçeveleri incelenir.

Örneklem Büyüklüğü ve Güç Analizi

Araştırma Türü Min. Örneklem Güven Aralığı
Ulusal Anket 3.500 ±1,7% (%95)
Bölgesel Çalışma 420 ±4,8% (%95)
Demografik Alt Grup 200 ±6,9% (%95)
Uzunlamasına Panel 620 ±3,9% (%95)

Yazılım: Tüm nicel analizler R 4.3 ve SPSS 29 ile gerçekleştirilmektedir. Nitel kodlama için NVivo 14 kullanılmaktadır.

3. Aşama

Kalite Güvencesi ve Doğrulama

İç İnceleme Süreci

  1. Metodoloji Denetimi Her araştırma, veri toplama başlamadan önce metodoloji inceleme kurulunun onayından geçer.
  2. İstatistiksel Doğrulama Baş veri bilimcisi tüm analizleri bağımsız olarak yeniden çalıştırarak sonuçları doğrular.
  3. Uzman Panel Değerlendirmesi Bulgular, alanda deneyimli en az iki bağımsız araştırmacı tarafından gözden geçirilir.
  4. Çeviri ve Dil Kontrolü Teknik bulguların okuyucu dostu dile dönüştürülmesi sürecinde anlam bütünlüğü korunur.

Sınırlılıklar ve Şeffaflık

Pagent, araştırma bulgularının yanı sıra metodolojik sınırlılıkları da açıkça paylaşır. Tüm yayımlanan araştırmalarda aşağıdaki bilgiler standart olarak yer alır:

  • Örneklem büyüklüğü ve örnekleme yöntemi
  • Veri toplama tarihi ve coğrafi kapsam
  • Kullanılan istatistiksel modeller ve yazılımlar
  • Güven aralıkları ve anlamlılık düzeyleri (p değerleri)
  • Potansiyel yanlılık kaynakları ve bunların giderilme yöntemleri
  • İlk veri yayım tarihi ve güncelleme geçmişi
Pagent Özgün Araçları

Finansal Etkinlik Endeksi (FEE)

Pagent tarafından geliştirilen FEE, beş boyutlu bileşik bir ölçüm aracıdır. Her boyut eşit ağırlıkla endekse katkı sağlar ve sonuç 0–100 arası bir skora dönüştürülür.

Endeks Boyutu Ölçüm Yöntemi Ağırlık 2024 Türkiye Ort.
Bütçe Uyumu 7 soruluk ölçek, gider kaydı takibi %20 52 / 100
Tasarruf Etkinliği Tasarruf oranı, düzenlilik, araç çeşitliliği %20 43 / 100
Borç Yönetimi Borç-gelir oranı, ödeme düzeni %20 38 / 100
Finansal Bilgi Düzeyi 12 soruluk bilgi testi (OECD uyarlaması) %20 47 / 100
İleri Planlama Emeklilik, sigorta, hedef belirleme %20 29 / 100
FEE Bileşik Skoru (Türkiye 2024) %100 41,8 / 100

FEE Yorum Kılavuzu

75–100: Yüksek Etkinlik
50–74: Orta Etkinlik
25–49: Gelişim Gerektiriyor
0–24: Düşük Etkinlik

Türkiye 2024 FEE ortalaması olan 41,8 puan, "Gelişim Gerektiriyor" bandında yer almaktadır. OECD ülkeleri ortalaması 54,3 puandır.

Araştırma Raporları

Metodoloji Detaylarını Raporlarda İnceleyin

Her araştırma raporumuzun sonunda tam metodoloji eki bulunmaktadır. Ayrıntılı istatistiksel çıktılar için rapor sayfamızı ziyaret edin.

Raporlara Git Soru Sor